Bỏ qua, tới truyện
Read in English
Cóc đứng trên mặt trống đồng khổng lồ của nhà Trời, giơ cao dùi trống, thần Sét kinh ngạc phía sau, sấm chớp trên trời.

Truyện cổ tích Việt Nam · 3 phút đọc

Cóc kiện Trời

The Toad Who Sued Heaven

Ba năm không một giọt mưa, mà Trời vẫn ngủ say. Thế là một con cóc nhỏ kéo cua, gấu, cọp, cáo và cả đàn ong lên tận cửa Trời — đánh trống, thắng thần Sét, và bắt Ngọc Hoàng hứa một điều mà trẻ con Việt Nam đến giờ vẫn nhớ.

Cửa Trời trên mây: Cóc đứng trên mặt trống đồng khổng lồ, vung dùi trống to gấp đôi mình, ưỡn ngực, sấm chớp sau cổng son vàng; phía sau là đội quân đã sẵn sàng — Gấu, Cọp, Cáo, Cua và một đám mây ong vo ve.

Chương

Trống nhà Trời

Ở Việt Nam, người ta vẫn nói: cóc nghiến răng là trời sắp mưa.

Bởi ngày xưa, có một con cóc bé tí đã leo lên tận trời, gây sự với thần linh — và thắng.

Cận cảnh Cóc trên lòng sông khô nứt nẻ, ngước nhìn bầu trời trắng rực, đôi mắt vàng to nheo lại đầy quyết tâm.

Đây là chuyện Cóc kiện Trời.

Trận hạn khủng khiếp: ruộng lúa nứt nẻ, lòng sông khô với thuyền mắc cạn, cây trơ trụi, thú vật nằm thoi thóp trong bóng râm, mặt trời trắng chói, bụi bay mù mịt.

Chương

Ba năm không mưa

Ngày xưa, có một trận hạn hán khủng khiếp. Ba năm liền không một giọt mưa. Sông hồ cạn khô, cây cỏ héo úa, muông thú chết khát.

Một con cóc nhỏ ngước nhìn bầu trời và nghĩ ngợi.

Trời quên chúng ta rồi. Vậy phải có ai lên đó mà nhắc.

Cóc
Cóc bé nhỏ một mình lên đường trên con đường đất dài ngoằn ngoèo qua vùng đất nứt nẻ, hướng về núi xa và mây, vai vác một bọc nhỏ buộc đầu gậy, nhìn từ phía sau.

Thế là cóc lên đường. Một mình. Đi kiện Trời.

Bên ao cạn: Cua ngồi trong bùn nứt, khoanh hai càng, lắc đầu nghi ngờ, Cóc đứng trước chắp tay năn nỉ.

Chương

Đội quân kỳ lạ

Đến một cái ao cạn, cóc gặp cua. Cua lắc đầu.

Trời xa lắm. Anh không thắng nổi đâu.

Cua

Nhưng cóc cứ nài mãi — rốt cuộc cua cũng bò theo.

Dưới bóng cây chết: Gấu thè lưỡi thở hổn hển, Cọp nằm ngửa kiệt sức, Cóc đứng giữa, Cua phía sau; gấu giơ chân hăng hái, cọp còn ngần ngừ.

Đi thêm một quãng, chúng gặp gấu khát khô cổ, và cọp nằm thoi thóp giữa bụi đất. Gấu ngồi dậy.

Đến lão cua khó tính còn đi, chẳng lẽ chúng ta cứ nằm đây chờ chết?

Gấu
Cánh đồng cháy nắng: đàn ong với tổ trống rỗng và Cáo bị nắng làm cháy xém lông chạy đến nhập bọn với Cóc, Cua, Gấu và Cọp, cả nhóm reo hò.

Rồi đến đàn ong đã cạn sạch mật, và con cáo bị nắng làm cháy xém cả bộ lông. Tất cả đều nhập bọn.

Con đường bụi đất dẫn lên mây: Cóc hiên ngang đi đầu một đội quân kỳ lạ — Cua, Gấu, Cọp, Cáo và đám mây ong — leo về phía cung điện sáng rực trên trời.

Một con cóc bé tí, dẫn đầu đội quân kỳ lạ nhất từng thấy, cứ thế đi mãi, đi mãi — lên tận cửa Trời.

Cửa Trời trên mây: cổng son vàng sừng sững, chiếc trống đồng khổng lồ trên giá, bên cạnh là chum nước lớn, ánh sáng vàng, Cóc nhỏ xíu phía trước ngước nhìn, tính kế.

Chương

Kế hoạch

Ngoài cửa Trời có một cái trống to, và một chum nước lớn. Cóc bày mưu.

Cửa Trời: Cua lặn xuống chum nước chỉ còn lộ đôi mắt, Ong và Cáo nấp sau cánh cổng khép hờ, Gấu và Cọp nép sau lưng Cóc, cóc giơ tay ra lệnh.

Cua nấp trong chum nước. Ong và cáo nấp sau cánh cửa. Gấu và cọp đứng sau lưng cóc.

Hễ ta ra hiệu — xông lên!

Cóc

Rồi cóc nhảy lên mặt trống, đánh ba hồi. Tiếng trống vang rền như sấm.

Ngọc Hoàng ngủ gật trên ngai vàng, mũ lệch, giật mình tỉnh vì tiếng trống, thần Sét bên cạnh ngáp dài, phủi mạng nhện dày trên chiếc búa đồng to.

Chương

Trời thức giấc

Ngọc Hoàng đang ngủ trưa, giật mình tỉnh dậy, sai thần Sét ra xem có chuyện gì. Thần Sét lâu ngày không làm việc, chiếc búa đã giăng đầy mạng nhện.

Cửa Trời: thần Sét cao lớn ngỡ ngàng nhìn xuống con cóc bé tí ngồi oai vệ trên mặt trống, chiếc búa khổng lồ ngay cạnh con cóc nhỏ xíu.

Ra ngoài, thần chỉ thấy một con cóc sần sùi ngồi chễm chệ trên mặt trống. Búa thì to quá, cóc thì bé quá — thần cũng chẳng chắc mình đánh trúng được. Thế là thần quay vào bẩm báo.

Cửa Trời: Gà nhà Trời giương cựa sà xuống mổ Cóc, Cáo từ sau cổng phóng ra ngoạm cổ gà, lông bay tứ tung.

Chương

Trận chiến ở cửa Trời

Ngọc Hoàng nổi giận, sai gà nhà Trời ra mổ cóc. Cóc nghiến răng. Cáo nhảy ra, ngoạm cổ gà tha đi mất.

Ở cửa Trời, Gấu vung bàn chân to tướng hất chó bạc nhà Trời lộn nhào giữa không trung.

Cóc lại đánh trống. Ngọc Hoàng sai chó nhà Trời ra cắn. Cóc nghiến răng. Gấu xông ra — một tát, chó lăn quay.

Cửa Trời: thần Sét giận dữ lao ra, giơ cao búa sét, tia lửa bắn tung, Cóc trên mặt trống bình thản nghiến răng, đàn ong vọt ra từ sau cổng.

Lần này, Ngọc Hoàng sai chính thần Sét ra trận. Thần lao ra, búa sét giơ cao. Sấm nổ vang trời.

Cửa Trời: đàn ong đốt ngay mũi thần Sét, mũi sưng đỏ, nước mắt chảy ròng, búa rơi xuống, khua tay loạn xạ.

Cóc nghiến răng. Cả đàn ong bay vút ra — đốt ngay vào mũi thần Sét.

Cửa Trời: thần Sét nhảy ùm vào chum nước để tránh ong, nước bắn tung tóe, Cua trong chum kẹp chặt hai càng, mắt thần trợn tròn.

Đau quá, thần Sét vứt búa, nhảy ùm vào chum nước. Nhưng trong chum, cua đã chờ sẵn — giương hai càng kẹp chặt.

Chum nước vỡ tung, Cọp gầm lên vồ tới; thần Sét nằm bẹp trên mây, choáng váng, sao bay quanh đầu.

Thần Sét gào lên, phá vỡ chum nước. Thần bỏ chạy — đâm sầm ngay vào cọp, cọp gầm vang vồ tới. Và vị thần mạnh nhất nhà Trời nằm bẹp dí, ngửa mặt lên mây.

Ngọc Hoàng vội vã ra khỏi cung, vẫy tay áo xin hàng, quan nhà Trời nấp sau cột, Cóc khoanh tay trên mặt trống, đội quân đứng sau.

Chương

Lời hứa

Ngọc Hoàng sợ hãi, vội xin giảng hòa, sai lấy nước thánh chữa cho thần Sét, rồi mời cóc vào trong.

Điện Ngọc Hoàng: Cóc bé nhỏ đứng hiên ngang trước ngai vàng, Ngọc Hoàng nghiêng người cười gượng, thần Sét mũi quấn băng phía sau, Gấu và Cọp đứng ở cửa.

Cóc lên tiếng.

Ba năm nay, dưới trần không có lấy một giọt mưa. Giờ tôi mới hiểu vì sao: Ngọc Hoàng và cả nhà Trời ngủ quên, chẳng nhớ làm mưa.

Cóc

Ngọc Hoàng vội đáp.

Cậu cóc ơi, ta cho mưa xuống ngay đây. Lần sau cậu chẳng cần lặn lội lên tận đây nữa. Hễ muốn mưa, cậu cứ nghiến răng — ta sẽ nghe thấy.

Ngọc Hoàng
Cánh đồng nứt nẻ đón trận mưa lớn đầu tiên trút xuống, lúa xanh lại, sông đầy nước, dân làng và muông thú nhảy múa trong mưa, Cóc cưỡi trên vai Gấu về nhà cười vang.

Cóc chưa về đến nhà, mưa đã ào ào trút xuống. Ruộng đồng xanh tươi trở lại, sông hồ đầy nước.

Việt Nam ngày nay: bé gái mặc áo mưa ngồi xổm bên vũng nước, mỉm cười với con cóc nhỏ trên hòn đá rêu trong mưa, làng quê phía sau, ánh chiều dịu.

Chương

Cậu ông Trời

Từ đó, người Việt có câu: “Con cóc là cậu ông Trời, hễ ai đánh cóc thì Trời đánh cho.” Trẻ con được dặn đừng bao giờ làm hại cóc. Và hễ nghe cóc nghiến răng, ai cũng biết trời sắp mưa.

Con cóc thì nhỏ bé, lại chẳng đẹp đẽ gì. Nhưng câu chuyện này nhắc ta rằng: khi những kẻ nhỏ bé đồng lòng, đến Trời cũng phải lắng nghe.