Bỏ qua, tới truyện
Read in English
Thánh Gióng khổng lồ trên lưng ngựa sắt phun lửa, sừng sững trên đạo quân giặc nhỏ bé, lửa và tia lửa bắn tung.

Truyền thuyết Việt Nam · 3 phút đọc

Thánh Gióng

Saint Giong

Suốt ba năm, cậu bé chẳng nói một lời. Rồi giặc kéo đến — và cậu vươn vai thành người khổng lồ, cưỡi ngựa sắt phun lửa ra trận.

Cậu bé Gióng nằm im trên chiếc chiếu trong nhà sàn, mắt nhìn trân trân lên mái, người mẹ lo lắng ngồi bên, hàng xóm xì xào ngoài cửa.

Chương

Cậu bé không nói

Suốt ba năm, cậu bé chẳng nói một lời. Chẳng cười. Chẳng biết đi.

Thánh Gióng phi ngựa băng qua chiến trường, ngựa sắt phun một luồng lửa, tay giơ cao roi sắt, giặc Ân tan tác bên dưới, khói và tia lửa.

Rồi một ngày, giặc kéo đến. Và cậu bé đứng dậy — cao hơn cả núi — cưỡi con ngựa sắt phun lửa ra trận. Theo truyền thuyết Việt Nam, cậu tên là Thánh Gióng — người anh hùng làng Phù Đổng.

Làng Phù Đổng lúc bình minh bên sông Hồng: nhà sàn, lũy tre, ruộng lúa xanh, trâu, sương mờ.

Chương

Sự ra đời kỳ lạ

Ngày xưa, vào đời vua Hùng thứ sáu, ở làng Phù Đổng bên bờ sông Hồng, có một bà lão sống một mình.

Mẹ Gióng trên ruộng lúc bình minh, ngỡ ngàng nhìn một vết chân người khổng lồ in trên bùn, to hơn người thường rất nhiều.

Một buổi sáng ra đồng, bà thấy một vết chân in trên bùn — vết chân khổng lồ, to hơn chân người rất nhiều. Tò mò, bà đặt chân mình vào ướm thử. Không lâu sau, bà có mang.

Mẹ Gióng bế đứa con trai mới sinh trong căn nhà sàn đơn sơ, ánh đèn dầu ấm áp, khoảnh khắc dịu dàng.

Mười hai tháng sau, bà sinh được một bé trai khôi ngô.

Nhưng có điều lạ. Lên ba tuổi, cậu bé vẫn không biết nói, không biết cười, không biết đi. Đặt đâu nằm đấy. Người mẹ lặng lẽ thương con. Hàng xóm lắc đầu — và xì xào.

Giặc Ân tràn xuống từ núi rừng phương Bắc, hàng hàng lớp lớp không dứt, làng mạc cháy phía xa, trời tối mịt khói.

Chương

Giặc đến

Rồi tai họa ập đến. Từ phương Bắc, giặc Ân tràn xuống — đông như kiến, dữ như bão. Làng mạc bốc cháy. Quân vua Hùng thua hết trận này đến trận khác.

Vua Hùng thứ sáu trong cung điện thời đồ đồng, đứng trước tấm bản đồ vẽ trên da thú, sai sứ giả cưỡi ngựa đi khắp nơi, trống đồng, triều đình căng thẳng.

Thế nước nguy nan, nhà vua sai sứ giả đi khắp nơi, tìm người có sức cứu nước.

Sứ giả cưỡi ngựa qua làng Phù Đổng, vừa đánh trống đồng vừa rao, dân làng kéo đến, nhà sàn phía sau.

Chương

Những lời đầu tiên

Tiếng rao của sứ giả vọng đến làng Phù Đổng.

Cậu bé Gióng lần đầu ngồi dậy trên chiếu, cất tiếng nói với đôi mắt nghiêm trang, người mẹ sững sờ bên cạnh, sứ giả quỳ ở cửa, ánh sáng huyền diệu.

Và đúng lúc ấy, cậu bé ba năm không nói một lời bỗng cất tiếng.

Mẹ ơi, mẹ ra mời sứ giả vào đây.

Gióng

Sứ giả bước vào, quỳ bên chiếu của cậu bé. Cậu nhìn ông bằng đôi mắt nghiêm trang và nói:

Ông về tâu với vua: rèn cho ta một con ngựa sắt, một bộ áo giáp sắt, một cây roi sắt và một chiếc nón sắt. Ta sẽ đánh tan lũ giặc này.

Gióng
Lò rèn khổng lồ ngoài trời thời đồ đồng lúc đêm: thợ rèn quai búa trên con ngựa sắt to như ngựa thật, áo giáp sắt và cây roi sắt dài, tia lửa bắn tung, lò rèn đỏ rực.

Nhà vua mừng rỡ. Vua truyền cho những thợ rèn giỏi nhất nước ngày đêm rèn sắt.

Dân làng Phù Đổng gánh thúng gạo, nồi niêu, rau củ đến nhà sàn, cậu bé Gióng ăn từng bát cơm to, quần áo đã chật căng, ấm áp và vui nhộn.

Chương

Người khổng lồ thức dậy

Ở Phù Đổng, từ hôm ấy, cậu bé lớn nhanh như thổi. Cơm ăn mấy cũng không no. Áo vừa mặc xong đã đứt chỉ. Mẹ cậu nghèo, một mình không nuôi nổi. Thế là cả làng kéo đến — góp gạo, góp rau — nhà nào cũng mong cậu bé sẽ cứu nước.

Thánh Gióng vươn vai đứng dậy thành người khổng lồ cao vượt những mái nhà sàn làng Phù Đổng, dân làng nhỏ bé ngước nhìn kinh ngạc, trời sáng rực.

Giặc đã đến chân núi Trâu. Và cuối cùng, ngựa sắt, áo giáp và roi sắt cũng được đem tới. Cậu bé vươn vai — đứng dậy thành một tráng sĩ khổng lồ. Sừng sững. Oai phong. Không gì cản nổi.

Thánh Gióng nhảy lên lưng ngựa sắt, ngựa chồm lên phun ngọn lửa đầu tiên, tia lửa và khói, dân làng và sứ giả bên dưới.

Tráng sĩ mặc áo giáp, cầm roi, nhảy lên lưng ngựa. Ngựa sắt hí vang một tiếng dài — và phun lửa.

Thánh Gióng trên lưng ngựa sắt phun lửa xông vào hàng ngũ giặc Ân dưới chân núi, roi sắt vung lên, hỗn loạn, lửa cháy.

Chương

Trận chiến

Tráng sĩ thúc ngựa xông thẳng vào quân giặc. Roi sắt vung đến đâu, giặc ngã đến đó. Ngựa phun lửa đến đâu, hàng ngũ giặc tan đến đó.

Thánh Gióng nhổ bật cả bụi tre lên khỏi mặt đất, roi sắt gãy rơi xuống, quân giặc thối lui, hành động mãnh liệt.

Bỗng — roi sắt gãy. Không chút chần chừ, tráng sĩ nhổ những bụi tre bên đường, cả gốc lẫn rễ, quật tới tấp vào quân giặc.

Giặc tan vỡ. Đám tàn quân tháo chạy, giẫm đạp lên nhau mà trốn.

Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt bay lên từ đỉnh núi Sóc vào giữa những đám mây vàng, bộ giáp sắt để lại trên tảng đá, những tia sáng, uy nghi.

Chương

Bay về trời

Tráng sĩ đuổi giặc đến chân núi Sóc. Rồi một mình một ngựa, tráng sĩ lên đến đỉnh núi — cởi áo giáp sắt để lại. Cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời. Và không bao giờ trở lại.

Sau trận đánh: những lũy tre bị lửa táp ngả màu vàng óng, một chuỗi ao tròn như vết chân ngựa khổng lồ trải dài trên cánh đồng, khói bay, tĩnh lặng.

Chương

Dấu tích còn lại

Tương truyền, những bụi tre bị lửa ngựa phun táp vào đã ngả màu vàng óng — người Việt gọi là tre đằng ngà. Vết chân ngựa thành những chuỗi ao hồ. Còn ngôi làng bị lửa ngựa thiêu cháy đến nay vẫn gọi là làng Cháy.

Hội Gióng ngày nay ở đền Phù Đổng gần Hà Nội: cờ đỏ cờ vàng, trống đồng, đoàn rước trong trang phục truyền thống, khói hương, người đông nghịt.

Nhớ ơn, nhà vua phong cho tráng sĩ là Phù Đổng Thiên Vương. Đền thờ ông vẫn còn đến ngày nay, ở làng Phù Đổng, Hà Nội. Năm nào cũng vậy, vào tháng tư âm lịch, người dân lại tụ hội về đây mở hội Gióng. Năm 2010, UNESCO công nhận hội Gióng là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Một cậu bé không biết nói — đã đứng dậy khi đất nước cần. Người Việt vẫn kể chuyện ấy cho con cháu, hết đời này sang đời khác.